Compostella, een magische bedevaart


Volgens de traditie liggen de stoffelijke resten van apostel Jakobus de Meerdere begraven in Santiago de Compostella. Over deze stad en de pelgrimswegen daarnaartoe zijn, in tegenstelling tot het leven van Jacobus talloze boeken geschreven. In de loop der eeuwen werd hij op zeer verschillende manieren uitgebeeld: apostel, martelaar, pelgrim of te paard als Matamoros. In deze laatste rol streed hij tegen de Moren, die in de Middeleeuwen de baas waren over grote delen van Spanje.

Pelgrimstocht
De Bedevaart naar Santiago de Compostella, ook wel de Sint Jacobsroute  genoemd, is de pelgrimstocht naar het graf van Jakobus. De belangrijkste route door Spanje is de Camino Francés, die de voortzetting was van meerdere routes uit Frankrijk. De Camino Francés is een middeleeuwse verkeersas die via de Pyreneeën naar Jakobus’ laatste rustplaats leidt. Deze route langs prachtige dorpen en steden in noord Spanje, is adembenemend. De Jacobswegen vormen een netwerk van verschillende routes uit verschillende landen naar Santiago de Compostella. Al in de eerste helft van de 11e eeuw ontstond deze bedevaart, maar er wordt aangenomen dat hij veel ouder is. Voor Christus was Kaap Finisterre (tegenwoordig het officiële eindpunt van de Compostella-bedevaart) het eindpunt van een heidense tocht. De naam Finisterre is afgeleid van het Latijnse Finis Terrae, het einde van de wereld. Volgens de overlevering kreeg de kaap deze naam door de Romeinen toebedeeld, die dachten dat de wereld tot aan het einde van dit schiereiland reikte en niet verder.

Op de voet gevolgd
De Franse regisseur Freddy Mouchard volgde voor de prachtige documentaire Compostella drie jaar lang de hoofdroutes. De beleving van de bedevaart is voor iedereen verschillend, maar er is een duidelijke overeenkomst: ongeacht leeftijd, sociale achtergrond of religieuze overtuiging, iedereen gaat over zijn eigen grenzen heen en wordt geconfronteerd met zichzelf. Door het intensieve contact met de natuur en het aantal af te leggen kilometers, wordt iedere wandelaar op zijn eigen krachten gewezen. Jaarlijks lopen tienduizenden pelgrims de weg naar het Noord-Spaanse Santiago de Compostella. Om religieuze redenen, als remedie tegen een burn-out of een midlifecrisis, maar ook gewoon als ontdekkingsreis. De wandeling dient te leiden tot een bescheiden vorm van zelfonderzoek. Als kijker van de documentaire Compostella maak je de bedevaartstocht door de ogen van de wandelaar mee en alleen het mooiste van de reis maak je als kijker mee, de zonsondergangen, de kloosters en kathedralen, het landschap en de idyllische dorpjes. Als kijker maak je in de bioscoopstoel zoveel moois mee dat je vreest dat het in het echt alleen kan tegenvallen en dat de wandeltocht afschuwelijk zwaar is.

Bucket List waardig
Ik vind het fascinerend waarom iemand besluit om deze bedevaart af te leggen. Sommige wandelaars leggen zomaar 1.000 km af. Zelfs voor mensen (zoals ik) die niet gelovig zijn opgevoed of in welke vorm dan ook religieus zijn, heeft deze reis een bepaalde magische sfeer, waardoor je als niet-gelovige bijna spiritueel verlicht raakt en deze bedevaart zogezegd op je Bucket List gaat zetten. Ondanks dat ik de reis absoluut niet wil afleggen, zou ik heel graag een kaarsje willen branden in de kathedraal van Santiago de Compostella en het einde van de wereld aanschouwen in Finisterre.