De platenkast van Levien van Oorschot


Het vergaren van spullen zit mij in het bloed. Mijn opa had een flinke collectie muziekinstrumenten en verzamelde oude hoornplatenspelers, de zolder bij mijn ouders staat stampvol boeken en herinneringen en mijn broertje spaart oude spelcomputers.

Dylan, Dylan en nog eens Dylan
Als kind groeide ik op met de muziek van Bob Dylan, Tom Waits, Miles Davis, Fela Kuti en de muziek van het jazzlabel ECM. Maar ik groeide vooral op met Bob Dylan, de grootste singer/songwriter uit de popgeschiedenis en tegenwoordig Nobelprijswinnaar. Van Bob Dylan had mijn vader bootlegs op gekleurd vinyl, illegale concertregistraties, boeken, songteksten en oneindig veel outtakes op cassettebandjes. Voor onze jaarlijkse vakantie naar Anduze maakte hij speciale cassettebandjes on the road. Voornamelijk met liedjes van Dylan. Dylan, Dylan en nog eens Dylan. Mijn moeder werd gek van zijn snerpende stem. En toch heeft mijn vader dit jaar zijn gelijk gekregen, eindelijk gerechtigheid.

Klassiekers op cassette
Later, in de brugklas, draaide ik in mijn slaapkamer de 45-toeren singletjes van mijn ouders: The Beatles, The Rolling Stones, Fats Domino en Elvis Presley. Ik nam dagelijks liedjes op van de radio die ik eindeloos terugspoelde en opnieuw afspeelde. Op het schoolplein liep ik neuriënd I Can’t Get No Satisfaction met mijn gloednieuwe Sony Walkman. Ik stelde met veel zorg bandjes samen met mijn favoriete songs en gaf deze aan mijn vriendinnetjes. Zo liet ik horen wie ik was en waarvoor ik stond. Maar vooral liet ik indirect weten hoe ik mij voelde. Ik stelde mijzelf bloot aan de wereld. Het met zorg samenstellen van cassettebandjes en het nostalgische gevoel dat daar mee gepaard gaat, is haast onbegrijpelijk voor mijn kinderen die in een volledig digitaal tijdperk opgroeien. Het kostte veel tijd en aandacht om de perfecte stilte tussen de liedjes te krijgen, zodat je automatisch kon verder spoelen naar het volgende nummer. Het bandje startte dan vanzelf. Het gebruik van een potlood om batterijen te sparen, is ook onbegrijpelijk voor de huidige generatie. Misschien is toen mijn neurotische drang ontstaan om spullen en herinneringen te collectioneren en lijstjes te maken. De hoesjes voor mijn cassettebandjes werden ware kunstwerken in verschillende lettertypes en diktes, groen, rood met een verborgen anarchistenteken. Of ik maniakaal ben? Daarover zijn de meningen verdeeld. A. vindt van wel, zij is door haar werk dol op figuren als ik, maar leeft er liever niet mee samen. Althans soms krijg ik gevoel onmogelijk te zijn. In ieder geval staan mijn lp’s keurig op alfabet en heb ik mijn muziekverzameling in Excel staan en deze is ook terug te vinden in de App van Discogs. Het grootste gedeelte van wat ik in mijn platenkast heb staan, is gedigitaliseerd en op een externe schijf opgeslagen. Overbodig, omdat wij nu via Sonos ongelimiteerd naar Spotify kunnen luisteren.

Don’t follow leaders, watch your parking meters
Silicon Valley maakt ons leven gemakkelijker, maar verrijkt het nauwelijks. Waarom nog films, liedjes en boeken verzamelen als alle informatie online te verkrijgen is? Waarom zou je überhaupt nog echte kunst kopen als er voor weinig geld dezelfde afdrukken worden aangeboden bij de IKEA? Aandacht, zorg en tijd is iets wat ik sowieso mis in onze huidige maatschappij. Wij delen van alles met elkaar maar zeggen eigenlijk niets. Druk bezig met onszelf zonder te realiseren of gemak de mens wel echt dient. Ik heb zo mijn twijfels.Tijd hebben wij sowieso niet meer, tijd moeten wij maken en daarmee is de ware kwaliteit van het leven achteruit gegaan en hebben wij nergens meer echt aandacht voor. Nou ja, aandacht is er voor dataverkeer, voedselhypes en zelfontplooiing door aan yoga te doen en aandacht voor wat de wetenschap heeft opgebouwd sterk in twijfel brengen. Al met al is er vooral aandacht voor onszelf. Wij zijn met van alles bezig, maar eigenlijk ontgaat ons alles. Juist in deze tijd waarin iedereen de participatie maatschappij ‘zogenaamd’ centraal zet, voelt het bevreemdend. Volgens mij maakt het digitale platform ons nog narcistischer: panem et circenses. In deze wereld waarin wordt opgelegd wat de moeite waard is, moet de ware liefhebber goed zoeken naar pareltjes. Dieper gaan dan de voor de hand liggende laag. Zoeken naar die ene prachtige bloem die in de schaduw bloeit.

Spullen maken wel gelukkig
Mijn opa vertelde mij dat juist de persoonlijke bezittingen in een kast en of de boeken in de boekenkast je identiteit bepalen. “Je krijgt een goede eerste indruk van mensen als je stiekem in hun kasten snuffelt. Wel stiekem, want het is redelijk onbeschoft om in iemands kast te snuffelen en jouw verhaal te vervolgen met: luisteren jullie echt naar James Last?” Adrie is nooit een echte opa voor mij geweest, zoals mijn vader wel een fantastische opa voor zijn kleinzoon is. Maar net als oom Geert is mij opa in zekere zin toch een held van mij.
In een notitieboekje staat mijn verlanglijst met honderden titels en enkele lp’s waarvan ik nog een eerste originele Amerikaanse persing moet hebben. Ik verzamel interessante en gekke krantenartikelen die ik in een ordner archiveer, voor het geval ik inspiratie nodig heb voor een blog. Het gaat allemaal misschien wat ver, maar het blijft vrij onschuldig. Er zijn volgens mij zeven varianten van dwangneuroses. Bij de derde variant heeft men een doktersbehandeling nodig. Ik heb mij nooit laten testen maar ik zal ergens tussen variant zeven en zes zitten. Nu merk ik, naar mate ik ouder word, dat mijn neurotische trekjes steeds meer wegebben. Helemaal nu ons huis ook met kinderen gedeeld wordt. Wel ben ik nog steeds doodsbang dat de katten mijn platenhoezen als plaatsvervangende krabpaal gaan gebruiken. Ach, het zijn maar spullen. Spullen waar je echt gelukkig van wordt bewaar je, de rest is in feite overbodig. Bij ons thuis is niets overbodig, omdat wij van mooie spullen houden. Alles is met zorg, tijd en aandacht samengesteld.

MTV
Ergens eind jaren ’80, toen ik voor het eerst Yo MTV Raps keek, raakte ik gefascineerd door het rauwe en ongepolijste rapgeluid uit de NY. Ik kocht mijn eerste platen van Run DMC en Public Enemy en luisterde naar teksten als Fear of a Black Planet en Don’t Believe the Hype. Maar pas in de jaren ‘90 toen ik ging skateboarden en mij wilde afzetten door naar Sonic Youth, Pearl Jam, Soundgarden en Nirvana te luisteren, begon ik aan mijn verzameling. Vol verbazing keek ik naar Nirvana Unplugged en ik wilde weten van wie die onbekende liedjes waren. Weinig mensen weten dat MTV destijds de platenmaatschappij Nirvana nadrukkelijk had opgedragen alleen hun eigen hits te spelen. In plaats daarvan hadden Kurt Cobain en Dave Grohl besloten om zes covers te spelen. Vooral de uitsmijter Where did you Sleep last night van Leadbelly deed mij besluiten te gaan graven naar de oorsprong. Nu is er internet, maar ik heb er jaren over gedaan puzzelstukjes uit de muziekgeschiedenis op de juiste plek te leggen. Een vriend wees mij op West-Coast bands als Moby Grape, The Grateful Dead en Buffalo Springfield. Sindsdien heb ik een zwak voor Amerikaanse muziek. Mijn platenkast staat er praktisch vol mee. Wij zijn net verhuisd en we hebben meer ruimte. Inmiddels bezit ik ruim 3.500 lp’s en honderden 45-singletjes die door ruimtegebrek nog altijd bij mijn ouders op zolder staan. Op het moment dat een verzameling compleet is, is de lol er vaak af. Jammer maar helaas: een muziekverzameling is nooit compleet en aan het archief van Bob Dylan lijkt geen einde te komen.